De veranderende arbeidsmarkt in Brabant

De economie in Brabant bloeit en de werkloosheid is historisch laag. Dit biedt mensen volop kansen en mogelijkheden om deel te nemen aan de arbeidsmarkt en om nieuwe kennis en vaardigheden te ontwikkelen. Maar die kansen en mogelijkheden zijn vaak onevenredig verdeeld.

Achter de gunstige cijfers over economische groei en dalende werkloosheid gaan namelijk grote structurele processen schuil, zoals technologisering en globalisering, die de arbeidsmarkt ingrijpend (gaan) veranderen. Welke veranderingen en uitdagingen kunnen we de komende jaren verwachten en wat betekent dat voor het welzijn en welbevinden van verschillende groepen mensen in onze samenleving? Met andere woorden: wie zijn straks de winnaars en wie zijn de verliezers?


Een nieuwe focus

Grote structurele processen, die verdergaande flexibilisering van de arbeidsmarkt en robotisering van het arbeidsproces stimuleren, gaan in de komende jaren zorgen voor ingrijpende veranderingen in werkzaamheden en productieprocessen. En daarmee ook voor veranderingen op de arbeidsmarkt. Maar wie gaan hier de vruchten van plukken? En wie niet? De vraag is wat we nu en in de toekomst nodig hebben om adequaat met de veranderingen om te gaan. En welke economische normen en waarden stellen we daarbij centraal? Want dat gaat bepalend zijn voor wie de vruchten gaan plukken en bij wie de rekening komt te liggen.

Het loslaten van de groeinorm… en het omarmen van welzijn als norm

In het huidige economische systeem is groei de norm. Maar vanuit het perspectief van brede welvaart is het maar de vraag of het streven naar economische groei nog langer centraal moet staan. Moeten we niet streven naar een nieuwe balans, waarin niet langer groei, maar het welzijn van individu en samenleving in de brede zin van het woord centraal staan? Op nationaal niveau moeten we de discussie durven voeren over de totstandkoming en verdeling van welvaart en de rol die werk daar als belangrijk organiserend mechanisme in speelt. Maar ook op lokaal en regionaal niveau zou welzijn het centrale criterium moeten worden in economisch- en arbeidsmarktbeleid. Het wel of niet binnenhalen van bepaalde typen economische bedrijvigheid zou niet alleen gebaseerd moeten zijn op de bijdrage aan de werkgelegenheid. Maar ook en vooral op de wijze waarop die werkgelegenheid bijdraagt aan het welzijn van verschillende groepen mensen in de samenleving. De uitdaging is om keuzes te maken vanuit een lange termijn visie, gebaseerd op maatschappelijke waarde creatie. Keuzes die ingrijpende systeemveranderingen teweegbrengen. Want het is tijd voor actie. Structurele processen als technologisering en globalisering wachten namelijk niet!